بازیابی اطلاعات

بازیابی اطلاعات ( ریکاوری اطلاعات  Data Recovery )

بازیابی اطلاعات ( ریکاوری اطلاعات / دیتا ریکاوری ) به روند دستیابی به اطلاعات غیر قابل دسترس رسانه های جانبی ذخیره ساز اطلاعات ، اطلاعات آسیب دیده و هر نوع از داده که دسترسی به آنها به صورت معمول غیر قابل ممکن شده است، می گویند .

بازیابی اطلاعات در واقع همان دسترسی به اطلاعاتی است که بر روی رسانه ای ذخیره ساز اطلاعاتی مانند هارد دیسک اکسترنال( External Hard Disk ) ، هارد دیسک اینترنال ( Internal Hard Disk ) ، درایو های جامد ذخیره ساز اطلاعات ( SAS ) ، فلش مموری ( Flash ) ، نوارهای مغناطیسی ذخیره ساز اطلاعات ، سی دی ( CD ) ، دی وی دی ( DVD ) ، Raid و … ذخیره شده است می گویند .  بر اثر آسیب فیزیکی به ذخیره ساز اطلاعات یا آسیب منطقی فایل های سیستمی که باعث عدم دسترسی به اطلاعات روی رسانه ذخیره ساز شوند نیاز است که اطلاعات ریکاوری شوند .

تعمیر هارد دیسک - بازیابی اطلاعات هارد اکسترنال

شایع ترین سناریوی بازیابی اطلاعات معمولا شامل بازیابی اطلاعات نارسایی سیستم عامل ، ریکاوری اطلاعات آسیب دیده رسانه  و … ( نوعا از روی یک تک دیسک و تک سیستم عامل ) است که در آن هدف دسترسی به فایل ها و اطلاعاتی است که دیگر به صورت معمول قابل ستیابی نیستند . در برخی موارد بازیابی اطلاعات یا همان دیتا ریکاوری به آسانی و به کمک نرم افزار های ابتدایی صورت میگرد ؛ به این صورت که دیسک پشتیبان داخل دستگاه قرار داده می شود و رسانه های دیگری نیز برای ذخیره داده ها وصل می شود و تمام اطلاعات بازیابی شده به درونه رسانه جدید انتقال داده می شود .

سناریوی دیگر ، شامل مواردی است که دیسک یا خود رسانه ذخیره ساز دچار مشکل شده و فایل های سیستمی یا پارتیشن ها و یا حتی در موارد کل رسانه ذخیره اطلاعات غیر قابل شناسایی باشد . در تمامی این موارد بازیابی اطلاعات ( ریکاوری اطلاعات ) به آسانی امکان پذیر نیست . بسته به مشکلی که رخ داده است ، راه حل های بازیابی اطلاعات ، اصلاح فایل های سیستمی ، سلول های ذخیره ساز داده ها ، یا تکنیک های بازیابی اطلاعات هارد دیسک است که مبتنی بر بازیابی اطلاعات نرم افزاری ، بازیابی اطلاعات سخت افزاری-با تکیه بر نرم افزار سخت افزار موجود ( که مبتنی بر ترمیم قسمت هایی است که Servic Area آنها دچار مشکل شده است )  می باشد که در برخی موارد منجر به جایگزینی قسمت آسیب دیده می شود که به جراحی هارد دیسک معروف است . در صورتی که ریکاوری اطلاعات بسیار مهم باشد و دیسک به گونه ای غیر قابل ترمیم باشد و تمرکز بر روی بازیابی اطلاعات یک باره باشد ، راه حل این موضوع ، تنها ریکاوری داده هایی است که امکان آنها وجود دارد .

در سناریوی سوم ، داده ها از روی رسانه های ذخیره ساز اطلاعات پاک می شده اند . نوعا ، محتویات پاک شده به سرعت از روی رسانه ذخیره ساز پاک نمی شوند ؛ مگر زمانی که دایرکتوری یا مرجع دستیابی به آنها از روی رسانه پاک شود و از نظر رسانه آن قسمت از حافظه خالی از داده تلقی شود و آماده نوشتن قرار گیرد . در این صورت نیز معمولا تا زمانی که فرایند ثبت اطلاعات جدید بر روی آن قسمت صورت نگیرد ، محتوای اصلی همچنان بر روی حافظه های ذخیر ساز اطلاعات یا رسانه ها باقی است ؛ البته ممکن است قسمت هایی از داده ها از یکدیگر گسسته شده باشد اما همچنان قابل ریکاوری است .

اصطلاح ” بازیابی اطلاعات ” در زمینه هایی مانند پزشکی قانونی یا جاسوسی نیز کاربرد دارد و در آن ، داده بجای اینکه آسیب دیده باشند ، رمز گذاری شده یا پنهان شده اند ، و وظیفه ریکاوری اطلاعات ، دسترسی به این قبیل داده هاست . این شاخه از بازیابی اطلاعات نیز در حال رشد و گسترش است .

آسیب فیزیکی

بسیاری از مشکلات دسترسی به اطلاعات ، به دلیل آسیب های فیزیکی است که برای حافظه های جانبی و رسانه های ذخیره ساز رخ می دهد . CD-ROM ها ممکن است سطح فلزی رنگ خود یا رنگ لایه خود را از دست بدهند ؛ در هارددیسک ها نیز ممکن است هر کدام از مشکلات مکانیکی مرتبط با سخت افزار مانند کرش کردن هد هارد دیسک یا خرابی موتور هارددیسک رخ دهد . نوارهای مغناطیسی ذخیره ساز اطلاعات نیز به سادگی شکسته می شوند . حداقل مشکلی که آسیب فیزیکی رسانه ها و حافظه های ذخیره ساز در پی دارد ، آسیب دیدگی یا از بین رفتن برخی از داده ها است و این اتفاق ممکن است در بسیاری از مواقع باث بهم ریختگی ساختاری فایل های سیستمی و در نهایت آسیب دیدن داده ها شود . حل این مشکل می توان فایل های آسیب دیده را با فایل های مشابه و سالم جا بجا کرد .

بازیابی اطلاعات

اغلب مشکلات فیزیکی که برای رسانه های ذخیره ساز اطلاعات و حافظه های جانبی مانند هارددیسک ، فش مموری و … رخ می دهد ، توسط خود کاربر قابل حل نیستند . به عنوان مثال ، باز کردن یک هارددیسک در فضای اتاق باعث می شود که گرد و غبار موجود در هوا ، بر روی پلاترهای هارد دیسک بنشیند و مانع از خواندن اطلاعات آن قسمت از پلاتر ها شود و این مورد خود مشکلات جدیدی را برای هارددیسک به وجود می آورد . بنابراین ، کابران به دلیل نداشتن دانش کامل و تجهیزات لازم ، نمی توانند مشکلات فیزیکی هارد دیسک خود را حل نمایند . شرکت ها و کمپانی های بازیابی اطلاعات با استفاده از کلین روم و تجهیزات مناسب ریکاوری دیتا و بازیابی اطلاعات ، این کار را به نحو اصولی برای شما انجام می دهند .

تکنیک های بازیابی اطلاعات

بازیابی اطلاعات سخت افزار یا رسانه آسیب دیده ، متعدد است . برخی از آسیب های فیزیکی هارد دیسک یا حافظه جانبی را میتوان با جاگزینی آن قطعه یا قسمت سخت افزاری مرتفع نمود . با این روش می توان مشکل فیزیکی رسانه ذخیره ساز اطلاعات را حل کرد اما ممکن است هنوز هم دچار مشکلات منطقی باشد . روش تخصصی تصویر برداری از سطح دیسک ، کمک می کند تا تمامی اطلاعات قابل خواندن بر روی سطح دیست ، بیت به بیت ضبط شود . اطلاعات قابل خواندن برداشته شده از سطح دیسک ، می تواند از نظر منطقی تجزیه و تحلیل شود و می توان با این روش بسیاری از فایل های سیستمی را بازسازی کرد .

تعمیر سخت افزار

یک تصور غلط این است که برد مدار چاپی آسیب دیده (PCB  ) را میتوان در حین ریکاوری اطلاعات با PCB سالم تعویض کرد . اگرچه این روش ممکن است در موارد بسیار نادر برای درایو های سخت تولید شده قبل از سال ۲۰۰۳ کار کند ، اما در مورد درایو های سخت تولید شده در سالهای اخیر امکان پذیر نیست .

هر هارد درایو دارای قسمتی است که منطقه سیستمی ( Service Area ) نامیده می شود ؛ این بخش از درایو که به صورت مستقیم برای کاربران قابل دسترسی نیست ، معمولا حاوی سیستم عامل درایو ( firmware ) و اطلاعات تطبیقی آن است که کمک می کند درایو یا رسانه ذخیره ساز با پارامتر های مناسب مدیریت شود . بخشی از سیستم عامل درایو ، وظیفه ثبت سکتورهای خراب موجود بر روی درایو را بر عهده دارد ؛ اساسا به آن قسمت از هارد که دارای سکتور های خراب دارد ، گفته می شود که از نظر فیزیکی برای انباشت اطلاعات فضا وجود دارد اما از نظر منطقی در اصل امکان نوشتن اطلاعات بر روی درایو امکان ندارد .  اگر داده های بروی  مدار چاپی درایو با داده های روی پلتر همخوانی نداشته باشد ، درایو به درستی کالیبره ( تنظیم ) نمی گردد . در بسیاری از موارد ، صدای کلیکی که از هد دیسک سخت شنیده می شود به این دلیل است که اطلاعاتی که با PCB همخوانی داشته باشد قابل یافتن نیست .

آسیب سخت افزاری

آسیب منطقی

اصطلاح “آسیب منطقی ” اشاره به موردی دارد که خطای رخ داده در دیسک سخت دیگر سخت افزاری نیست و نیاز به راه حل های نرم افزاری دارد .

خطاهای پارتیشن ، فایل سیستم و رسانه های آسیب دیده

در برخی از موارد ، داده های روی هارد دیسک به این دلیل قابل خواندن نیستند که جداول پارتیشن یافایل های سیستمی آسیب دیده اند یا رسانه ها دارای خطاهای گوناگونند . در اکثر این موارد ، حداقل بخشی از داده های اصلی را با اصلاح فایل های سیستمی و جداول پارتیشن آسیب دیده بازیابی کرد . در برخی از موارد ، نرم افزار هایی که برای انجام  همین امور ساده مورد استفاده قرار میگیرند ، تا چندین هزار دلار قیمت دارند .

آسیب منطقی درایو

اطلاعات رونویسی شده ( اُور-رایت شده  ( Overwritten data ) )

در صورتی که به هر دلیلی بر روی اطلاعات دیسک سخت رو نویسی شود ، فرض اصلی بر این است که داده ها مدت زمان زیادی قابل بازیابی نیستند . در سال ۱۹۹۶ ، یک دانشمند کامپیوتر به نام پیتر گوتمن ، مقاله ای را ارائه کرد که خاطر نشان می کرد با استفاده از انرژی میکروسکوپی مغناطیس میتوان به اطلاعات رونویسی شده دست یافت . در سال ۲۰۰۱ نیز ، مقاله ای با موضوعی مشابه ارائه داد نقد های زیادی را متوجه آن ساخت ؛ در این مقاله به کمک مثال های فراوانی عنوان شده بود که بازیابی اطلاعات رونویسی شده در حال بهبود است . اگرچه ممکن است نظریه گوتمن درست باشد ، اما هیچ  روش قابل دسترسی وجود ندارد که بتواند داده های رونویسی شده را بازیابی کند .

درایو های جامد ( SSD  ) ، نسبت به هارد دیسک ها ( HDD )  در رونویسی داده ها رویه بهتری دارند که باعث می شود حداقل برخی از داده ها آسان تر ریکاوری شوند . بیشتر SSD ها از فلش مموری برای ذخیره سازی داده ها در صفحات و بلوک ها استفاده می کنند که به کمک آدرس دهی منطقی بلوک ( LBA ) کنترل می شود و به کمک لایه ترجمه فلش مدیریت ( FTL  ) می شود . زمانی که FTL یک سکتور را تغییر می دهد ، داده ای در یک مکان جدید از درایو قرار می دهد و داده جدید را در مسیر LBA نشان می دهد . این نحوه مکان بندی اطلاعات جدید باعث می شود که داده های قبلی تا مدتی از سطح دیسک پاک نشوند و قابلیت بازیابی اطلاعات آنها وجود داشته باشد .

بازیابی اطلاعات از راه دور

همواره ضروری نیست که درایو یا رسانه خود را به صورت فزیکی خارج نمود به کارشناسان تحول دهید . در صورتی که بتوانید یک ریموت کنترلر بر روی دستگاهی که درایو آن خراب شده است نصب نمایید و دسترسی به اینترنت نیز داشته باشید ، کار شناسان می توانند اطلاعات شما بازیابی نمایند .

بازیابی اطلاعات به صورت ریموت نیاز به یک ارتباط اینترنتی با پهنای باند کافی دارد که اغلب در کشور ما دسترسی به گزینه های فوق امکان پذیر نیست .

ریکاوری ریموت اطلاعات

چهار فاز بازیابی اطلاعات

برای بازیابی اطلاعات بسیار مهم است که این چهار مرحل از بازیابی اطلاعات را در بیابیم . هر فاز برای دسترسی و رسیدن به اطلاعات در سطوح مختلف است ؛ هر فاز نیازمند ابزارهای متفاوتی برای بازیابی اطلاعات است و هر فاز باید به درستی انجام شود که مطمئن شویم بیشترین مقدار از اطلاعات طی فرایند بازیابی اطلاعات ، بازگردانده شده است .

فاز یک : تعمیر درایو سخت افزاری

فاز دو : تصویر برداری از درایو برروی یک درایو دیگر

فاز سه : بازیابی اطلاعات ، جدول های پارتیشن و MBR و MFT به صورت منطقی از روی درایو

فاز چهار : ترمیم فایل های بازیابی شده ی آسیب دیده

بازیابی اطلاعات بر اساس نوع دستگاه

[custom_pages template=”one_third” effect=”none” entry_ids=”2618,2672,2650,2625,2644,2647″]
[/custom_pages]

بازیابی اطلاعات بر اساس تکنولوژی

[custom_pages template=”one_third” effect=”none” entry_ids=”2666,2613,2669,2633,2637″]
[/custom_pages]

بازیابی اطلاعات بر اساس علائم خرابی

[custom_pages template=”one_third” effect=”none” entry_ids=”2621,2663,2653,2629,2660″]
[/custom_pages]

خرسندیم از اینکه خواننده مطالب سایت لاژورد هستید. لطفا آنرا به اشتراک بگذارید تا دوستان شما نیز آنرا مطالعه نمایند.
به علت تعطیلات تابستانی به مدت یکماه از پاسخگویی به شما عزیزان معذوریم. در صورت ضرورت پیام خود را از طریق تلگرام برای ما ارسال نمائید و با کمی صبوری منتظر پاسخ باشید. با سپاس ارسال پیام در تلگرام